Vergelijk 4.227.506 mobiele telefoon aanbiedingen en vind de beste deal

Alles wat je moet weten over schermtijd

Achtergrond Alles wat je moet weten over schermtijd
Door ,

Anno 2019 zijn smartphones onmisbaar. Dagelijks spelen we er vele uurtjes mee. Heb je enig idee eigenlijk hoeveel tijd precies? En wat denk je: is zo veel schermtijd slecht voor onze gezondheid, of valt het eigenlijk reuze mee? Heeft het staren naar het scherm ook positieve effecten? In dit artikel staan we uitgebreid stil bij uiteenlopende aspecten van schermtijd.

De impact van smartphones valt niet te onderkennen. Bij de bushalte, in de supermarkt, op school, in de sportschool: overal waar je komt dragen mensen hun smartphone bij zich. Sterker nog, zonder smartphone verlaten we ons huis niet. Een dag zonder mobiele telefoon rondlopen is voor de meesten ondenkbaar. Stel voor dat je even niet bereikbaar bent, of niet reageert op de statusupdate van je vrienden. Ondenkbaar toch? Velen maken direct rechtsomkeer als ze merken dat ze hun telefoon nog thuis hebben liggen.

Dat gedrag is eenvoudig te verklaren. In de begindagen gebruikten we mobiele telefoons om te bellen en sms’en. Vooruit dan, of om een spelletje Snake te spelen tussen de bedrijven door. Heel veel meer kon je destijds ook niet met een telefoon. De introductie van de smartphone veranderde alles. Surfen op internet, een videootje kijken, muziek luisteren, plaatjes schieten: de wereld lag aan onze voeten.

Een smartphone is al lang niet meer alleen een opgevoerde telefoon. Het is tevens een muziek- en videospeler, camera, portemonnee, spelcomputer, navigatiemiddel en agenda. Voor vrijwel ieder aspect van ons leven vallen we terug op onze smartphone.

Zo lang staren we naar ons scherm

Al met al staren we wat af naar het beeldscherm van onze smartphone. Hoelang precies verschilt natuurlijk van persoon tot persoon. Er zijn vele studies die onderzoek hebben gedaan naar smartphonegebruik en schermtijd. Afgelopen jaar berekende AppOptix dat we op een dag gemiddeld 65,8 keer naar onze telefoon grijpen. Volgens de onderzoekers kijken we, alles bij elkaar opgeteld, vier uur per dag naar het scherm.

Smartphone

AppOptix benadrukt dat dit niet alleen met het tijdstip te maken heeft: ook leeftijd is een bepalende factor om schermtijd te bepalen. Mensen in de leeftijd van 26 tot 35 jaar ontgrendelen vaker op een dag hun smartphone dan 46-plussers en senioren. De laatstgenoemde leeftijdsgroepen grijpen weliswaar minder vaak naar hun mobiele telefoon, maar ze staren daarentegen een stuk langer naar het scherm: gemiddeld 11,4 minuten per keer tegenover 7,2 minuten bij jongvolwassenen.

Recente onderzoeken laten zien dat ook de allerjongsten verknocht zijn aan apparaten met een beeldscherm (naast smartphones ook tablets en televisies). Hogeschool Windesheim voerde in opdracht van Netwerk Mediawijsheid onderzoek uit naar schermtijd onder nul tot zesjarigen. Daaruit bleek dat zij dagelijks gemiddeld 106 minuten naar een scherm staren. In 2012 was dat nog 90 minuten. Een kwartiertje per dag extra schermtijd klinkt misschien onschuldig, maar dit betekent dat ze wekelijks bijna twee uur langer aan het scherm gekluisterd zitten.

Negatieve effecten schermtijd

Al die uren die we dagelijks naar onze smartphone of tablet staren, kan dat eigenlijk kwaad? Daarover zijn de meningen sterk verdeeld. In meer algemene zin kunnen we stellen dat te lang naar je scherm staren uiteraard niet goed is. Het leidt tot concentratieverlies omdat je aandacht uitgaat naar iets anders, je spieren ‘roesten vast’ omdat je langer stilzit in plaats van in beweging bent, en je hormoonhuishouding kan van slag raken. In de ergste gevallen leidt het tot verslaving en afhankelijkheid, waar je uiteraard niet zomaar van af komt.

Achterstand taalontwikkeling

De negatieve effecten van te lang naar een smartphone, tablet of televisie staren is uitgebreid in kaart gebracht door therapeuten, psychiaters en andere onderzoekers. Deze studies richten zich voornamelijk op jonge kinderen en adolescenten. In 2011 onderzochten Stichting Mijn Kind Online, expertisecentrum Jeugd en Media, Z@ppelin en NTR Jeugd het mediagebruik onder jonge kinderen. In het rapport App, noot, muis lezen we onder meer dat 78 procent van de peuters en kleuters online is. De gemiddelde leeftijd was destijds 3,9 jaar dat ze voor het eerst online gingen. Vijf procent was nog geen jaar oud toen ze daarmee begonnen.

Kinderen met smartphone

Volgens de onderzoekers is de toename voor een belangrijk deel te verklaren door de opkomst van smartphones en tablets. Deze zijn een stuk eenvoudiger te bedienen dan (muisgestuurde) computers en laptops, apparaten waar de allerjongsten vaak nog hulp van hun ouders nodig hebben. De kleurrijke icoontjes van apps nodigen bovendien uit om ermee te spelen. Een van de gevaren van te veel schermtijd is dat kinderen makkelijker ‘gevangen’ raken in het medium, wat ten koste gaat van zowel de motorische ontwikkeling als algemene taalontwikkeling.

Motoriek

Orthopedagoog en spraaktaalpatholoog dr. Sieneke Goorhuis-Brouwer gaat nog een stap verder. In een interview met het Reformatorisch Dagblad spreekt ze van een “beeldschermcultuur” die de sociaal-emotionele ontwikkeling van een kind blokkeert. “Iemand die zijn kind achter een tablet zet, laat het aan zijn lot over”, aldus Goorhuis-Brouwer. Ze spreekt dan ook van “sociaal-emotionele verwaarlozing”.

“Ze [kinderen van 0 tot 6 jaar, red.] ontwikkelen in die jaren hun grove en fijne motoriek. Een kind wil omrollen, zitten, lopen of staan en de wijde wereld in. Achter een tablet zitten is zo passief. De informatie op het scherm is veel te snel. Kinderen leren zich te concentreren door bijvoorbeeld zeer lang te kijken naar een plaatje in een boek. Op een tablet krijgen ze daar de kans niet voor.”

De orthopedagoog claimt dat er geen educatieve apps bestaan. “Flauwekul. Kinderen leren niets uit het platte tweedimensionale vlak. Het stempel educatief is pure misleiding en alleen maar in het belang van de producent.” De enige manier om sociaal-emotionele ontwikkeling te stimuleren is door veel tijd door te brengen met hun kind, bijvoorbeeld door spelletjes te spelen, voor te lezen of muziek te maken.

Smartphone algemeen

De Britse Association of Teachers and Lecturers sluit zich daarbij aan. Overmatig smartphone- of tabletgebruik is niet goed voor de ontwikkeling voor de motoriek. Swipen kunnen jonge kinderen prima, maar een toren van blokken maken is voor sommige al een uitdaging. De belangenorganisatie claimt zelfs dat oudere kinderen vaak niet meer in staat zijn om op de ‘ouderwetse’ manier een examen af te leggen: met pen en papier. Simpelweg omdat deze spiergroepen voor de fijne motoriek niet goed genoeg ontwikkeld zijn.

Mai Chin A Paw, hoogleraar epidemiologie van jeugd en gezondheid aan VUmc in Amsterdam, ziet eveneens dat de ‘motorische fitheid’ van kinderen in het geding komt door te veel schermtijd. Volgens hem is de kracht, het uithoudingsvermogen, coördinatie, snelheid en lenigheid hard achteruit gehold sinds de jaren tachtig. Als je deze motorische vaardigheden op jonge leeftijd niet hebt aangeleerd, is het kwaad al geschied.

Rem op sociaal-emotionele ontwikkeling

Achterstanden op motoriek en taalontwikkeling. Te veel schermtijd heeft nog meer negatieve effecten. Volgens dr. Jenny Radesky, een Amerikaanse ontwikkelingspsychologe aan de Boston University School of Medicine, remmen smartphones en tablets de sociaal-emotionele ontwikkeling van jonge kinderen af. In een interview met de Britse krant The Telegraph zegt Radesky:

“Heavy device use during young childhood could interfere with development of empathy, social and problem solving skills that are typically obtained by exploring, unstructured play and interacting with friends. These devices also may replace the hands-on activities important for the development of sensorimotor and visual-motor skills, which are important for the learning and application of maths and science.”

De ontwikkelingspsychologe erkent dat er vrij weinig bekend is over de ontwikkeling van het gedrag van jonge kinderen als ze te veel tijd doorbrengen achter een smartphone of tablet. Overmatig televisiegebruik is daarentegen wel uitvoerig in kaart gebracht. Een kind dat te veel tijd achter de tv doorbrengt, remt de taalontwikkeling en sociaal-emotionele ontwikkeling. Dat komt omdat er minder menselijk contact is als ze naar het scherm staren, waardoor ze meer moeite hebben hun gevoelens te reguleren. Bij smartphones en tablets is dat volgens haar niet anders. Ze vraagt zich dan ook hardop af:

“If these devices become the predominant method to calm and distract young children, will they be able to develop their own internal mechanisms of self-regulation?”

smartphone header

Gezondheidsproblemen

Dan is er nog een plethora aan gezondheidsproblemen die artsen en therapeuten toeschrijven aan te veel schermtijd. Eén daarvan is dat het slecht is voor onze ogen. Onderzoekers van het Erasmus MC in Rotterdam waarschuwden enkele jaren geleden dat jonge kinderen die dagelijks enkele uren naar het scherm van een smartphone of tablet staren, een grotere kans hebben dat ze op latere leeftijd een bril nodig hebben. Dat komt door een combinatie van te weinig buitenspelen en te veel schermtijd.

“Kinderen spelen te weinig buiten en doen binnen te veel ‘nabijwerk’: lezen en computeren, spelcomputers en de tablet. De populariteit van tablets draagt hier erg aan bij. Kinderen zitten de hele dag boven die schermpjes en doen spelletjes waarbij ze dichtbij moeten kijken.”

Te lang naar een scherm staren is eveneens niet goed voor onze nachtrust. Deze stralen namelijk blauw licht uit. Te veel van dit blauwe licht is niet alleen vermoeiend voor onze ogen, maar haalt tevens onze hormoonhuishouding overhoop. Uit recent onderzoek van het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) blijkt dat ons slaapritme verstoord raakt als we ’s avonds te druk zijn met onze smartphone. Mensen die hun smartphone, tablet of computer dagelijks langdurig gebruiken, slapen gemiddeld 40 minuten korter dan de groep die dat niet doet. Zij die naar het scherm van hun apparaat staren in het uur voor het slapen, hebben meer slaapklachten en moeten meer moeite doen om overdag wakker te blijven. 

In het ergste geval leidt te veel schermtijd tot verslaving. Dan hebben we het uiteraard over de uitwassen, maar dat maakt het niet minder erg. Onderzoekers aan de Universiteit van Korea concludeerden dat jongeren die verslaafd zijn aan hun smartphone vatbaarder zijn voor depressies, slaapproblemen hebben en vaker impulsief gedrag vertonen dan niet-verslaafden. Er zijn zelfs artsen en deskundigen die zover gaan dat ze een link leggen tussen schermtijd enerzijds en gewichtstoename, agressief gedrag, vermoeidheid en RSI anderzijds. Te lang stilzitten en naar je scherm staren is volgens dokters eveneens niet goed. Hierdoor verhoog je het risico op hart en vaatziekten, chronische aandoeningen als diabetes en zelfs een vroegtijdige sterfte.

Positieve effecten schermtijd

Als je de bovenstaande onderzoeken leest, associëren onderzoekers schermtijd met gezondheidsrisico’s en ontwikkelingsachterstanden. Er zijn ook beroepsgroepen die stellen dat tijd doorbrengen op een smartphone of tablet positieve effecten met zich meebrengen, zowel voor volwassenen als jonge kinderen.

Apple iPhone

Stimulans voor taalontwikkeling en fantasie

Eén van hen is de Belgische kinderpsychiater Serge Tisserson. In opdracht van het Office de la Naissance et de l’enfant (ONE) -de Vlaamse tegenhanger van het Centrum voor Jeugd en Gezin- onderzocht hij welke vooroordelen er bestaan over beeldschermgebruik onder jonge kinderen en of deze al dan niet kloppen. Hiervoor nam hij enquêtes af bij 2.000 Belgische gezinnen die één of meerdere kinderen onder de zes jaar hebben. 80 procent van de respondenten meende dat smartphones, tablets en televisies schadelijk zijn voor jonge kinderen. Ze dachten onder meer dat kinderen dom, dik, lui, slapeloos en asociaal worden als ze te veel tijd doorbrengen achter een beeldscherm.

Tegenover Het Laatste Nieuws stelt Tisserson dat dit beeld niet klopt. Eén van zijn conclusies is dat smartphones en tablets het taalgevoel bij jonge kinderen aanwakkeren. Dat komt omdat deze apparaten reageren op wat een kind doet. Dat prikkelt de zintuigen en het taalinstinct. Voor een extra stimulans doe je als ouder er goed aan om naast je kroost te zitten en te praten over wat je ziet en hoort.

Een andere positieve uitvloeisel van schermtijd is dat het de ontwikkeling van creativiteit en verbeeldingskracht van kinderen vergroot. Kinderen die op smartphones en tablets spelen komen in aanraking met allerlei media (foto’s, video’s, muziek), vormen, kleuren, puzzels, interactieve personages en teken- en kleurapplicaties. Deze helpen juist hun fantasie te prikkelen. Het vooroordeel dat kinderen van de buitenwereld geïsoleerd raken door smartphones en tablets is volgens Tisserson eveneens een fabeltje. Voorwaarde is wel dat je als ouder met je kind bespreekt wat hij gedaan heeft en hoe hij dat vond. Daarmee stimuleer je de narratieve intelligentie.

Dat smartphones en tablets slecht zijn voor je concentratie betwist de kinderpsychiater eveneens. Tisserson zegt dat je hier een onderscheid moet maken tussen langdurige en kortstondige concentratie (deep attention en hyper attention). Mobiele apparaten zijn volgens hem inderdaad niet goed om langdurige aandacht te ontwikkelen. Daarentegen zijn het wel een goede middelen om kinderen te trainen om zich te concentreren op een taak (een puzzel oplossen, kleuren, vormen sorteren, etc.).

smartphones header

Probleemoplossend vermogen

Een studie van de Swinburne University of Technology zegt dat het reuze meevalt met de achterstanden in motoriek en taalontwikkeling bij jonge kinderen. Dr. Joanne Tarasuik en dr. Jordy Kaufman vroegen een groep van vijftig kinderen om een puzzel op te lossen. Een deel oefende met echte puzzelstukjes, de rest deed dit op een tablet met driedimensionale stukjes. Wat bleek: kinderen die met een tablet werkten waren in staat om wat ze geleerd hadden in praktijk te brengen. Het was niet zo dat de groep die met fysieke puzzelstukjes aan de slag gingen beter of sneller hun taak volbrachten dan de kinderen met een tablet.

Dit geldt ook als je kinderen wilt leren schaken. Volgens de onderzoekers maakt het niet uit of je ze dit spel aanleert met fysieke stukken of op een tablet. Kinderen die met de tablet aan de slag gingen waren naadloos in staat om in real life te reproduceren wat ze even daarvoor op hun scherm geleerd hadden.

Niet overdrijven

Een recente studie van de befaamde Oxford University zegt dat we de schadelijke gevolgen van schermtijd niet mogen overdrijven. Uit onderzoek van dr. Amy Orben en dr. Andrew Przybylski blijkt dat tieners die vlak voor het slapen gaan nog druk doende zijn met hun smartphone of tablet, niet slechter slapen dan jongeren die dat nalaten. Tot nu toe veronderstelde men dat door blootstelling aan straling van blauw licht van telefoons en tablets voor het slapen gaan te weinig van het slaaphormoon melatonine wordt aangemaakt. Dat is per slot van rekening een van de belangrijkste bevindingen van het RIVM.

De onderzoekers vergaarden hun data door drie eerder uitgevoerde onderzoeken naast elkaar te leggen. Van de in totaal 17.000 jongeren uit het Verenigd Koninkrijk, Ierland en de Verenigde Staten selecteerden zij hun onderzoekspopulatie. Wie academisch is geschoold zal direct kritiek hebben op deze onderzoeksmethode: wetenschappelijk onderzoek hoort volstrekt willekeurig (gerandomiseerd) en falsifieerbaar te zijn. Je eigen data zoeken past niet in dat straatje.

Toch is dat precies wat Orben en Przybylski deden. Zij hebben een goede verklaring voor: als je deelnemers na afloop vraagt over hun smartphonegebruik van afgelopen week, zij een verkeerd beeld geven. Uit studies blijkt dat 42 procent hun gebruik overschatten en dat 26 procent deze juist onderschat. Daarom gebruikten ze enkel data van respondenten die dagelijks een dagboek bijhielden van hun smartphonegebruik. Op basis van deze gegevens vonden zij geen aanwijzingen dat smartphonegebruik vlak voor het slapen gaan tot een slechter slaapritme leidde.

Tips

Afgezien van de vraag wat de voor- en nadelen van schermtijd zijn, wil je natuurlijk niet de hele dag aan je smartphone, tablet, computer of TV gekluisterd zijn. Bewegen is goed voor het lichaam en werkt ontspannend. Je zinnen verzetten met een goed boek, een kruiswoordpuzzel of Sudoku oplossen, een lekkere wandeling door de natuur, iets ondernemen met je gezin: er is veel meer in het leven dan alleen die mobiele apparaten.

Wat kun je doen om minder afhankelijk te worden van je mobiele telefoon en andere schermapparaten? Wij hebben een aantal tips voor jullie op een rij gezet.

#1 Beperk schermtijd

Maak voor jezelf en overige gezinsleden duidelijk afspraken over smartphone-, tablet- en computergebruik. Een goede afspraak is bijvoorbeeld dat de telefoon aan de eettafel op ‘niet storen’ gaat. Of dat je hem niet meeneemt naar de slaapkamer: de verleiding is namelijk erg groot om snel nog even te kijken voor het slapen gaan. Stel regels op over de momenten waarop je stilte in huis wil van schermapparaten, ook wel media-vrije momenten genoemd. Hanteer bijvoorbeeld als stelregel dat je in het uur voordat je gaat slapen je smartphone niet meer aanraakt.

iOS 12 Schermtijd

Volgens deskundigen is een bovengrens van maximaal twee uur per dag schermtijd acceptabel. Houd je aan die richtlijn. Google en Apple helpen je daarbij met Digital Wellbeing en Screen Time. Deze houden precies bij welke apps je gebruikt, hoe vaak je ze op een dag opent en hoeveel tijd je doorbrengt op je smartphone. Als het de spuigaten uit dreigt te lopen, leg jezelf dan een limiet op. Vlak voordat deze verstrijkt krijg je een waarschuwing van het besturingssysteem.

Ga enigszins soepel om met afspraken over schermtijd. Het spreekt voor zich dat jij of je kid op een regenachtige dag vaker naar je/zijn smartphone grijpt dan op een zonnige dag. Zolang je dat op andere dagen compenseert is er niets aan de hand. Het draait allemaal om balans.

#2 Begeleiding

Als je zoon of dochter een serie wil kijken of videospelletje spelen, is dat prima. Ga er dan naast zitten om tekst en uitleg te geven, of te vragen wat hij/zij ziet. In het eerder aangehaalde onderzoeksrapport App, noot, muis van Stichting Mijn Kind Online noemen de auteurs dat “media-bewuste opvoeding”. Begeleiding is een belangrijk speerpunt daarbij. “Jonge kinderen hebben nog veel behoefte aan uitleg en verkennen niet voor niets het liefst samen met hun ouder de computer, smartphone of tablet, zoals ze ook graag samen tv kijken. Gebruik apps daarom niet als zoethoudertje, maar speel met je kind”, aldus de onderzoekers.

Vergeet niet om zelf het goede voorbeeld te geven. Jonge kinderen zijn net sponzen en kopiëren het gedrag van hun ouders. Als jij de hele dag naar je telefoon staart, denkt je zoon of dochter dat dit de normaalste zaak van de wereld is. Sta er dan niet vreemd van te kijken als hij/zij dit op latere leeftijd ook doet.

Smartphone

#3 Stel een mediaplan op

Adviezen omtrent smartphone- en tabletgebruik waren jarenlang in steen gebeiteld. In 2015 trok de American Academy of Pediatrics (AAP), het kennisinstituut voor Amerikaanse kindergeneeskunde, aan de bel. Moderne technologie ontwikkelt zich in rap tempo, de richtlijnen en adviezen voor schermtijd waren gebaseerd op een tijd waarin smartphones en tablets minder prominente rollen speelden in ons dagelijkse leven. Hoogste tijd dus om deze eens kritisch tegen het licht te houden.

Een jaar later kwam AAP met nieuwe richtlijnen op de proppen. Een belangrijk verschil is met de vorige editie is dat het kenniscentrum voortaan onderscheid maakt tussen consumptie, creatie en communicatie. Voorheen werd alles op één hoop gegooid, terwijl er een groot verschil is tussen video’s kijken op YouTube of videochatten met oma. In dat jaar ontwikkelden de kinderartsen tevens het Online Family Media Plan. Samen met je gezinsleden maak je een mediaplan waarin je afspraken vastlegt over onder meer tijdstippen dat smartphones en andere schermapparaten wel en niet gebruikt mogen worden, wat ze wel en niet mogen doen op internet en wat er van iedereen wordt verwacht op media-vrije momenten.

“Het is onze taak om ouders te helpen om de beste keuzes te maken voor een gezonde leefstijl wat betreft mediagebruik voor henzelf en hun kinderen. Mediagebruik mag niet in de weg staan met zaken als slapen, sporten, gezond eten of face-to-face time met andere kinderen. Tegelijkertijd proberen we op deze manier ouders en kinderen dichter tot elkaar te brengen”, aldus een woordvoerder van de AAP na de onthulling van de nieuwe richtlijnen over schermtijd.

#4 Kom in beweging

Sport en beweging is belangrijk voor jong en oud. In de Beweegrichtlijn 2017 adviseert de Gezondheidsraad, het onafhankelijke adviesorgaan voor regering en parlement, om iedere week 150 minuten matig of zwaar intensieve inspanning te leveren. Voor kinderen geldt een minimum van één uur per dag, maar twee uur is beter voor hun algehele fysiek.

Sommigen kunnen of mogen niet intensief sporten van hun arts. Dat is echter geen excuus om de hele dag naar een smartphone of tablet te staren en niet te bewegen. Een sedentaire levensstijl is het slechtste wat je je lichaam kunt aandoen. Ga dus lekker een stukje fietsen of wandelen als het lekker weer is buiten. Dagelijks 10.000 stappen wordt aanbevolen door artsen, evenals twee of drie keer in de week spier- en botversterkende oefeningen.

Nog meer tips?

In ons artikel ‘Smartphonverslaving?’ noemen we nog veel meer tips hoe je wat vaker je smartphone opzij legt.

Smartphoneverslaving? 6 tips om af te kicken

Smartphoneverslaving? 6 tips om af te kicken

9 mrt 2019 - Heb je de grootste moeite om je smartphone opzij te leggen? Voel je voortdurend de neiging om te kijken of je nieuwe appjes hebt gekregen of iemand iets op Facebook heeft geschreven? Of begint het te jeuken als je het een tijdje zonder mobiele telefoon moet stellen? In dit artikel geven we je 6 tips die je helpen om van je smartphoneverslaving af te komen.

Conclusie

Schermtijd is een omstreden onderwerp die minstens net zoveel voor- als tegenstanders kent die er ieder een mening over hebben. Iedereen zal het eens zijn dat het niet goed is om dagelijks uren met je smartphone bezig te zijn. Maar hoeveel tijd is acceptabel en wanneer is het teveel? Een simpele vraag, maar het antwoord is complex.

De onderstaande foto is tekenend voor de hedendaagse maatschappij. Het onderschrift bij dit plaatje luidde: ‘WTF is wrong with this dude? What is he looking at? The world?’ In onze ogen draait het in essentie om één ding: balans. Smartphones, tablets, laptops en TV’s hebben zowel negatieve en positieve effecten op ons leven. Het gaat erom dat we paal en perk stellen aan het gebruik van deze apparaten en een gulden middenweg weten te vinden.

smartphoneverslaving

Praat mee over dit artikel

De 5 populairste smartphones

Nieuwstip insturen

Heb je een tip of suggestie voor de redactie van GSMinfo.nl? Laat dit dan aan ons weten.

Om GSMinfo.nl goed te laten functioneren, maken wij gebruik van cookies. Lees ons Cookiebeleid.

Feedback verzenden